Murder in Galicia: Gerçek Vakadan Kurmacaya
Geçtiğimiz günlerde belgeseli yayınlanmış gerçek bir olayın kurgusal dizisi Murder in Galicia, 13 Kasım tarihinde Netflix kütüphanesinde yerini aldı. Üç bölümden oluşan mini dizi; saldırı gecesi yaşananlar ile olayı soruşturan Çavuş Lago’nun şüphelerini, mağdur kadının hastane süreciyle beraber Çavuş’un derin araştırmalarını ve hem basına hem yargıya taşınan gerçekleri izleyiciye sunar. Ortalama kırkar dakikadan oluşan, gerçek olay ve şahısların değiştirilerek işlendiği yapımın yönetmen koltuğunda Carlos Sedes otururken, başrollerini Tristán Ulloa ve Miguel Borines gibi İspanyol sinemasının ünlü isimleri paylaşır. Görüntü yönetimi, güneşli sahnelerde bile soluk, melankolik ve metalik tonları tercih ederek kasvetli bir atmosfer yaratır.
Murder in Galicia: Gerçek Vakadan Kurmacaya
Karakter Evrimi: Gerçeklikten Kurguya Geçiş
Gerçek hayatta ve belgeselde görebileceğimiz gibi Pazos’ta sinsi bir saldırıya uğrayan ve hastane odasında verdiği mücadele sonucu hayatını kaybeden kişi Isabel Fuentes’ti. Bu isim dizide Irene Freire olarak şekil değiştirir. Bu isim farklılığı, dizide karşılaşacağımız bilgilendirme yazısından da anlayacağımız üzere kurgu ve gizlilik gereği değiştirilmiş ögelerden biridir. Yapım, hikâyeyi tamamen gerçek vakaya bağımlı kalmadan, kurgusal mesafeyi koruyarak ve bireysel bir trajediden evrenselliğe taşıyarak izleyiciye ulaştırır. Irene Freire, izleyici için sinematografik bir trajedi kahramanı konumunu alır. Bu farklılık, aynı şekilde Eduardo Novoa’dan Çavuş Elias Lago gibi kurgusal bir figür yaratılmasını sağlar.
Hem belgeselin hem de dizinin en açık ortak paydası, adaletin sadece suçlunun eylemleriyle değil, aynı zamanda devletin ve sistemin yapmadıklarıyla nasıl engellendiğini göstermesidir. Belgeselde birer veri olarak ele alınan gelişmeler, dizide dramatize edilerek izleyicide öfke uyandıran bir adalet arayışına dönüşür. Benim özellikle merak ettiğim, belgeselde cevap verme hakkını kullanmamış olan hâkimin dizide nasıl bir bakışla işleneceği ve kendisine atanan anonimliğin nasıl bozulacağıydı. Kurgusal dizide bizzat söz sahibidir ve diğer karakterler kadar olmasa dahi aktif bir öge olarak yer alır. Sonunda adaletin çarklarının kendisi için işlememiş olması ne kadar can sıkıcı olsa da dizi; belli öge değişiklikleri ve derinsel eklemeler dışında, genel akışı gerçekte yaşananlardan farklı yapmamış.
Hikâyedeki en önemli karakter olan “mükemmel koca” Aniceto, belgeselde söz hakkı verilmeyen bir diğer kişiydi. Dizide, sorguda ifade ettiği “para” meselesi ve üzerinde hissettiği baskı kaynaklı yaşadığı tedirginlikle karşımıza çıkar. Belgeselde yalnızca aldığı hasar sonrası yaşadığı hafıza kaybıyla beraber olay anına dair anlatımını izlemiştik. Dizide ise Aniceto Rodríguez‘in bu olaylara soygun süsü vermek için komşularıyla kurduğu günlük diyaloglardaki soğukkanlı tavırları, sahte kibarlıkları ve manipülatif cümleleri birebir canlandırılır. Suçluluğu sonrasında ise yapımda Aniceto’nun sesi elinden alınır; bu, günlerce gerçeği yansıtmayan hikâyelerle insanları kandıran suçluya verilen bir tür son suskunluktur.
Murder in Galicia: Gerçek Vakadan Kurmacaya
Senaryoya eklenen “çaylak” figürüyle hikâyenin temposunu tazelemek ve seyircinin sempatisini kazanmak hedeflenir. Soğuk ve sert gerçeklerle ilerleyen akış, hayattan parçalar ve pek çok yan karakterle yumuşatılır. Çaylak karakteri, tecrübeli ve yıpranmış üstünün yanında bir kontrast gibidir. İzleyicinin ekrandaki vekilidir; bir bakıma diziye yeni bir bakış katarak seyirci gözünden, yabancı biri gibi dinamikleri keşfeder. Üstünün şüphelerini sorgular, hata yapar, kırılır; kurgudaki çatışmayı ve dramayı besler.
Murder in Galicia: Gerçek Vakadan Kurmacaya
Soruşturmanın Seyri: Detaylar ve Çarpıcı Gerçekler
Dizi sayesinde vahşi saldırının ardındaki pek çok fiziki bulguya ve kritik detaya hâkim oluruz. Öncelikle, kurbanın kafasının altında bir yastık varken, yani uyurken saldırıya uğramış olması gerektiği ortaya çıkar; nitekim başına çekiçle vurulduğunda başının altındaki bu yumuşak zemin, darbenin şiddetini hafifleterek kadının hayatta kalmasını sağlar. Eğer o esnada uyanık olsaydı, içgüdüsel olarak ayağa kalkarak ya da doğrularak kendini savunmaya çalışacak ve aldığı sert darbeyle yere yığılacaktı.
Bir diğer çarpıcı bulgu ise odasında uzandığı sırada eşinin yardım çığlığını duyup hızla yanına koştuğunu iddia eden Aniceto’nun yatağında hiç kırışıklık olmamasıdır. İnsanın yatağa hiç iz bırakmadan uzanması nasıl mümkün olabilir ki? Yoksa o panik anında eşine yardıma koşmadan önce yatağını mı düzeltti? Bu, vakayı bilmeyen bir izleyici için yavaş yavaş şüpheli konumuna gelmekte olan Aniceto’nun masumiyetine gölge düşüren güçlü şüphelerden biridir.
Aniceto’nun üzerindeki şüpheleri derinleştiren en tutarsız nokta ise zamanlamadır. Kendi odasından kalkıp olay yerine gidene kadar geçen o saniyelik sürede; iddia edilen soyguncuların eve girmesi, kadına saldırması, etrafı dağıtması ve kadının anahtarlarını alarak üzerindeki yedi anahtardan doğru olanı tek denemede bulup evden kaçmış olması gerekirdi. Zira Aniceto’nun anlattığı senaryoda, suçluları hiç görmemiş, yalnızca seslerini duymuştu. Üstelik bu soyguncular, yanlarında getirdikleri çekici kadına vurmak için kullandıktan sonra bir de temizlemeye çalışmış; evden çıkarken de yere atmış ve çekiç yer çekimi kurallarına meydan okurcasına bir kutunun altına yerleşmiş olmalıydı.
“Mükemmel” kocanın kurguladığı bu hikâye her açıdan tutarsız ve gerçek dışıydı. Çavuş’un titiz araştırmasıyla öğrendiğimiz bir diğer kritik detay ise kan izleriyle ilgili: Üzerinde sabahlığıyla komşularından yardım istemeye koşan bir adamın üzerinde neden tek bir damla bile kan olmaz? Aniceto, yaralı hâlde bulduğu eşine sarıldığını söylemesine rağmen sabahlığı tertemizdir ve o sabahlığı tam olarak ne zaman giydiğine dair söylemlerinde çelişkiye düşer.
Soygun iddiasını tamamen çürüten bir başka detay da dışarıdaki seslerin, camlar kapalıyken dahi net bir şekilde duyulabildiğinin fark edilmesidir. Dizide ilk bakışta süreyi dolduran “boş” ve gündelik gibi görünen, Çavuş Lago ile eşinin sohbet ettiği sahneden edindiğimiz bu bilgi, aslında soruşturma sürecini gerçeğe bir adım daha yaklaştıran bir olgudur.
Senaryoda öğrenmekten en tatmin olduğum detay ise cinayet kurbanının olaylardan önce uzun süre annesine baktığını ve annesinin vefatı sonrası kendi hayatını yaşamaya başladığını öğrenmemizdi. Cinsiyete dayalı şiddette suçluyu bu eylemi yapmaya iten tetikleyici, bana göre bu bilgiyle tam olarak tanımlandı. Erkek, tüm gün onu evde bekleyen ve eve geldiğinde kendisini karşılayan kadının açıkça kendisinden başka bir hayatı ve ilişkileri olmasını kabullenemedi. Temelde kıskançlık diyebileceğimiz fakat çok daha fazlası olan bu hâkimiyet hırsı, suçlunun şiddetini artırarak onu harekete geçirdi. Elbette ki bu canilik bir sebep gerektirmez ama öğrendiğimiz bilgi, zihnimizdeki bağlantıyı doğru şekilde kurmamızı sağlar.
Murder in Galicia: Gerçek Vakadan Kurmacaya
Son Olarak: Gerçeği Aramanın Bedeli ve Farkındalık
Murder in Galicia, gerçek hayattan alınan, öfke uyandıran ve bittikten sonra bile ihmaller üzerine düşündüren, sinemasal dili sağlam bir yapım olarak yerini aldı. Adaletin hatalı olabildiği bir dünyada gerçeği aramanın bedelini anlatan bu mini dizi, herkesi sorumluluk almaya çağırırken aynı zamanda bir farkındalık yaratır. Ders alınması gereken bu vaka, bu ay hem belgesel tarzda kişilere ve verilere yer verilerek hem de kurgusal bir senaryo ile dizide farklı kimliklere bürünerek izleyiciye sunuldu. Peki, biz verilmek isteneni aldık mı veya finalde karşı karşıya geldiğimiz o vicdani bakışı anladık mı?
